Facebook, globalleşme çabalarının bir ayağı olarak www.facebook.com ‘u Fransa, Almanya ve İspanya’daki kullanıcılarıyla, kendi dillerinde buluşturmaya başladı. İspanyolca versiyon yayına başladı, diğer dillerin ise önümüzdeki haftadan itibaren yayında olması bekleniyor.

Tabi bu atılan adımda, kullanıcıların büyük bir etkisi var. Geçtiğimiz haftalarda, 1500′e yakın İspanyol Facebook kullanıcısının başlattığı kampanya ile, gönüllü olarak tüm Facebook arabirimi İspanyolcaya çevrilmişti. Bu kullanıcılar haklı olarak Facebook’u kendi dillerinde görmek istiyorlardı. Şubat 11 itibariyle, artık İspanya’dan internete bağlanan veya işletim sistemi dili İspanyolca olan kullanıcılar www.facebook.com a girdiklerinde, otomatik olarak İspanyolca arayüz ile karşılanmaya başladılar. Facebook’un şu an Latin Amerika ve İspanyada, 2.5 milyondan fazla aktif kullanıcısı bulunuyor. Facebook kullanıcılarının %60′ı ise Amerika dışında yaşıyor.

Facebook’un kurucusu ve CEO’su Mark Zuckerberg, “Bizim amacımız, bütün Facebook kullanıcılarına kendi yerel dillerinde yayın yapabilmek.” diyor. Facebook bunun için geçtiğimiz haftalarda, kullanıcıların Facebook’u kendi dillerine çevirebilmesi için bir takım araçlar yayınlamıştı. Zuckerberd devam ediyor ve diyorki “Biz, kullanıcılarımızın kendi dilleri için yaptıkları çevirileri gerçekten dikkate alıyor ve değerlendiriyoruz”. Gerçekten de bunun ilk örneğini İspanyolca arabirime sahip Facebook ile görmüş olduk. Facebook Translation aplikasyonunu ekleyen kullanıcılar, Facebook’u kendi dillerine çevirmek için katkıda bulunabiliyorlar ve kullanıcıların yaptıkları çevirmeler oylamaya sunuluyor. Örneğin Türkçe’ye çevrimini, kabaca “Dürtmek” anlamına gelen Facebook değimini, İspanyol kullanıcılar “dar un toque” yani “Give a hint” olarak çevirmiş ve kabul ettirmişler. Ancak Facebook Translation Application henüz beta aşamasında ve sınırlı sayıda geliştiriciye sunulmuş durumda.

Ülkemizde de, Firefox eklentileri ile bir takım Facebook Türkçeleştirme çabaları olmuştu. Ancak bu eklentiler sadece Firefox kullanan kullanıcıların işine yarıyor ve tam anlamıyla tüm arabirimi Türkçeleştiremiyor.

Facebook’un İspanyolcaya çevirilmesi sırasında, 1284 kelime ya da cümle İspanyolca’ya gönüllü kullanıcılar tarafından çevirilmiş. Bu çeviri aplikasyonunun beta aşamasından çıkıp tüm uygulama yazarlarına açık hale getirilmesi planlanıyor. Hem bu Facebook’un da işine gelir. Çünkü hem bedavadan dünyanın bütün dillerine çeviri yaptırmış olacak hem de yerel kullanıcılarının beğenisini ve sempatisini toplayacak. Belki şu an için Facebook’un bu tarz sempatilere ihtiyacı yok ama 1 yıl sonra, Facebook modası yavaş yavaş geçmeye başladığında, Facebook’un, bu sadık kullanıcılarına çok ihtiyacı olacak.

Facebook, herkesin üzerinde uygulamalar (applications) geliştirebileceği açık bir platform haline dönüştü. Eğer Facebook’a üyeyseniz, hergün arkadaşlarınızdan onlarca uygulama talebi geldiğini görüyorsunuzdur. Facebook için uygulama geliştirenler bilirler, eğer geliştirdiğiniz uygulamaya ”invite” modülü yazarsanız, uygulama herhangi bir kullanıcı tarafından profiline eklendikten sonra, en son aşamada uygulamayı profiline ekleyen kişinin, uygulamayı diğer arkadaşlarına da gönderebileceği bir ekranla karşılaşmasını sağlayabilirsiniz. Böylelikle, 1 kişiye giden uygulama, o kişiden de en fazla 20 kişiye daha davet yoluyla gönderilebiliyor. Böylelikle, yazdığınız uygulama eğer dikkat çekecek popüler bir uygulamaysa, 1 hafta içinde yüzbinlerce kişiye yayılması çok kolay bir hal alıyor.

Ayrıca her kurduğunuz uygulama, eğer diğer arkadaşlarınızda da varsa size sürekli bildiriler gönderip duruyor. Yok şu şunu ekledi, yok bunu vampir ısırdı, yok bu arkadaşınızın kafasına taş düştü, yok o onu seviyor bu bunu dövüyor… uzayıp gider.

İşte bu noktada Facebook yeni bir yapıya geçiyor. Artık kurduğunuz uygulamalar, bir günde, bir kullanıcıya 40 taneden fazla bildiri gönderemeyecek. Ayrıca, Facebook kullanıcıları kendilerine gelen bildirimleri, spam olarak işaretleyebilecek ya da gelen bildiriyi beğendiyse bunu oylayıp arkadaşlarına gönderebilecek. Böylelikle hem gereksiz bildirilerin önüne geçilmiş olacak hem de gerçekten işe yarayan bildiriler arada kaynamamış olacak. İşin özünde şüphesizki spam bildirileri önlemek ve kaliteli içerikleri ön plana çıkarmak var.

Ayrıca uygulama yazarları, kullanıcıların uygulamalarına yaptkları yorumları ve oylamaları kendi panellerinden görebilecekler. Böylece gerçekten kaliteli iş çıkaran uygulamalar ortaya çıkmış olacak. Facebook’un hedefinde, bu tarz kaliteli uygulamaları ödüllendirmekte var. Uygulama bu hafta sonunda devereye alınacak ve önümüzdeki haftadan itibaren kullanıcılar tarafındn görülebilecek. 

Facebook için aplikasyon yazmak konusunda Türkiye’de yeterli kaynak bulmak zor.Bu konu hakkında da önümüzdeki günlerde bir kaç makale ve örnek uygulamalar hazırlamayı planlıyorum.

Turkcell’in Facebook aplikasyonlarının ardı arkası kesilmiyor. Önce İştesöz uygulamasıyla, kişilerin Facebook profillerinde her yenilemede ünlü düşünürlerin sözlerini yayınlayan Turkcell, daha sonra futbol aşkıyla yanıp tutuşanları da düşünmüş ve Turkcell Superlig Facebook aplikasyon paketini yayınlamıştı.Daha önceki yazılarımda belirttiğim gibi Turkcell müşterilerine nasıl dokunacağını çok iyi bilen bir şirket. Önüne çıkan her fırsatı değerlendiriyor. Şimdi de yaklaşık 15 milyon klup üyesi bulunan gnctrkcll için bir Facebook aplikasyonu yayınlandı: gnctrkcll Facebook Radyo uygulaması.

Bu uygulamayı Facebook profilinize yüklediğinizde, Turkcell’in gnctrkcll’liler için hazırladığı radyoya profilinizden ulaşabiliyorsunuz. Aslında Turkcell bu hizmeti 22.02.2008 tarihi itibariyle gnctrkcll web sitesinde de başlattı. Bunun yanına ek olarak bir de Facebook aplikasyonu yayınlamışlar. Hem web hem de Facebook profilinizden ulaşabileceğiniz bu radyoda Hareketli ve Romantik olmak üzere 2 kanal bulunuyor. Çalan parçalar, Kenan Doğulu, Serdar Ortaç, Ajda Pekkan, Sezen Aksu, Hande Yener, Yalın ve Gripin gibi ünlü sanatçıların repetuarlarından oluşuyor. gnctrkcll Facebook uygulamasını profilinize eklemek için buradan yükleyebilirsiniz.

Suriye’den Facebook’a engel!

Suriye hükümeti, vatandaşlarının ünlü sosyalleşme sitesi Facebook’a erişimini engelledi. Reuters haber ajansında yer alan haberde, Suriye halkının son günlerde Facebook’a giremediği belirtilirken, halkın dış dünyayla bağlantısının kesilmek istendiğinin altı çizildi.

Facebook yasağının nedeni, ünlü sosyalleşme sitesinde oluşmaya başlayan kontrol dışı sivil gruplar ve hükümete karşı yapılan eleştiriler olarak gösterildi. Hükümet daha önce de bazı online platformlara karşı kampanyalar başlatarak erişimi engellemiş ve bu tür girişimlerde bulunan kişiler hakkında soruşturmalar başlatmıştı. Öyle ki artık Suriye’de bazı cezaevlerinde ’siyasi internet suçluları’nın yerleştirildiği koğuşlar bile yer alıyor.

İstihbarat örgütlerinde size ait bir dosyanın bulunduğunu söylemiş olsalardı… Ve o dosyada birçok resminizle beraber hangi okullara gittiğiniz, hangi işlerde çalıştığınız ve çalışmakta olduğunuz, kimlerle arkadaşlık ettiğiniz, nerelere gittiğiniz, resimlerle belgelenmiş olsaydı… Panikle ne yapacağınızı şaşıracağınıza kuşku yok. Ancak şu anda internetin sunduğu nimetlerin sonuncusu olan “facebook.com” adlı sitede, kendi rızasıyla yapan yaklaşık 48 milyon kişi var.Facebook bize gösteriyor ki; toplumsal anlamda aidiyet ve gizlilik olguları yeniden tanımlanıyor. İnternette yaşanan hızlı gelişmeler, toplumsal değişim ve dönüşümün gelecekte nasıl yaşanacağı hakkında ipuçları verir nitelikte. Facebook, aynı zamanda sosyal bilimciler için de devasa bir laboratuvar. 1 milyon Türk kullanıcı sayısıyla ülkemizde de çok ciddi bir kullanıcı potansiyeli oluşturuyor. İnsan ilişkilerinde kimin kiminle nereden tanışık olduğu istihbarat birimlerinin en çok merak ettiği konulardan. Kullanıcılar, facebook sayesinde bu ilişkileri herkese açıyor. Yıllardır görüşemediğimiz arkadaşlarımızı bu sistem sayesinde bulmak güzel. Fakat o kişinin hatası ya da sevabı yüzünden sorgulanmak, ilginiz olmayan olaylara resmi makamlar ya da basın karşısında adınızın karışması güzel olmasa gerek.

Maalesef tüm uyarılara rağmen TBMM’den kişisel bilgilerin korunması ve gizliliği konusuda beklenen tasarı çalışması tamamlanıp yasalaşmadı. Ayrıca hâlâ Türk Ceza Kanunu’nun 135’inci maddesinde kişisel verilerin kaydedilmesine ilişkin bir düzenleme var. Ancak bu düzenleme yeterli değil. facebook olayına da uygulanması mümkün değil. Çünkü, siteye girebilmek için facebook’un anlaşmasını kabul etmeniz gerekiyor.

Kredi kartı numaranızı küçük hileyle kapabilirler

Bilişim suçları konusunda çalışmalar yapan Başkent Üniversitesi Öğretim Görevlisi Çığır İlbaş, facebook’un nasıl güvenli kullanılacağını özetledi:

Güvenlik ayarlarının (privacy) kullanıcı tarafından değiştirilmemesi durumunda, her türlü bilginizi başkaları görüyor. Bilgiler arasında e-posta, işyeri bilgileri, doğum tarihi, politik görüş ve kadınların kızlık soyadı da bulunuyor.

Ayarları gizliliği yapılandırılmış olsa da, phishing (sahte e-postalarla kredi kartı numarası sorarak dolandırma yöntemi) saldırıları olabilir.

Kullanıcı hesabıyla ilgili bildirimler e-posta’yla yapılıyor. facebook’un ana sayfasının kopyasının yapılması yöntemiyle e-postadan açılan linkle girilen kullanıcı adı ve şifre bilgileri 3’üncü şahısların eline geçebiliyor. Linkler yerine her zaman ana sayfadan giriş yapmayı tercih edin.

Özel mesaj atmayı tercih edin

Güvenlik için mutlaka yapmanız gerekenler şöyle:

- Güvenlik ayarlarını kimsenin göremeyeceği şekilde yapın.

- Duvar yazıları yerine özel mesajlar gönderin.

- Güvenlik ayarları doğru yapılandırılmış olsa da kişisel kritik bilgilerin sayfaya eklenmemesine dikkat edin.

- Mini feed ve news feed’te, bilgi ve durum değişikliğinin görüntülenmemesi için gerekli ayarları yapın.

- Başkalarının sizin ne kadar facebook’u kullandığınızı görmesini istemiyorsanız, mutlaka ‘News feed and mini feed’e girip ‘show times in my mini feed’ seçeneğini iptal edin.

Türkiye Facebook’ta ilk 5’e girdi

Facebook’a üye Türklerin sayısı 860 bine ulaştı. Tüm dünyada 51 milyon üyesi olan sitede Türkiye, kullanıcı sayısıyla ilk beşe girdi.

İSTANBUL - Türkler, internette bir salgın gibi yayılan Facebook’u sevdi. Facebook son bir ayda Türkiye’deki üye sayısını, üç katına çıkardı. 275 bin civarındaki üye sayısı bugün 860 bini buldu.

En çok Facebook üyesi bulunan ülkeler listesinde ABD, Kanada ve İngiltere ortalama 7’şer milyon kişiyle ilk üçte yer alırken, Türkiye 1 milyon kullanıcılı Avustralya’nın ardından beşinci sırada yer aldı.

Facebook dava açtı!

Facebook kurucusunu hırsızlıkla suçlayarak dava açan 3 Harvard mezunu, bu davaya ait bilgileri ’Mezunlar derneği dergisinde yayınlayınca bu kez Facebook çareyi karşı dava açmakta buldu.

Harvard mezunlarının 02138 adlı dergisine ihtarname gönderen Facebook avukatları, mahkeme tarafından gizli tutulması istenen bu dosyaların kaldırılmasını talep etti. Harvard mezunları 2004 yılında Facebook’un kurucusu Zuckerberg’e açtıkları davada “Zuckerberg’i onun da öğrenci olduğu dönemde bize bir network sitesi kurması için tutmuştuk. Ancak, o bizim fikrimizi ele geçirip kendisi gerçekleştirdi” suçlamasında bulundu.

İngilizcesi zayıf olan arkadaşlarımın dertli hallerini görünce internette araştırma yaptım ve size müthiş bir yenilik buldum. Türkçe Facebook eklentisi sayesinde Facebook’u Türkçe kullanabilirsiniz! Facebook’u Türkçe yapmak için aşağıdaki adımları takip edin…

1. Firefox yükleyin. ( Eğer Sisteminizde Yüklü Değilse Buraya Tıklayın )
2. Firefox üzerinden Türkçe Facebook eklentisini yükleyin (Serkan Korkmaz’a teşekkürler).
3. Firefox’u yeniden başlatın.
4. Facebook’a girin. 
Önemli not: Sadece firefox üzerinden Türkçe görüntüleyebilirsiniz.

Hepsi bu kadar.Eğer sorun yaşıyorsanız ayrıntılı anlatımı okuyun:

1. Firefox’u yüklemek için logoya tıklayın. Ardından Google’ın sitesine yönlendirileceksiniz. Eklentiyi yüklemeye başlamadan önce Firefox’u yüklemeniz ve eklentiyi Firefox üzerinden yüklemeniz gerekiyor.
2. Firefox’u kurduktan sonra açın ve adrese http://www.ourlab.org/turkcefacebook yazın (buradan kopyala yapıştır yapabilirsiniz). Daha sonra buraya tıklayın. Sayfanın en üst kısmının hareket ettiğini göreceksiniz:
   

Seçenekleri düzenle’ye tıklayın.
Daha sonra karşınıza çıkan pencerede “İzin ver”e tıklayın.

Not: Bu izin sadece firefox üzerinde eklentiyi kurmak içindir.

1. Daha sonra Kapat’a tıklayarak yukardaki pencereyi kapatın. Şimdi eklentiyi yüklemek için tekrar buraya tıklamanız gerekiyor. Tıkladıktan sonra karşınıza çıkan pencerede 5 saniye sonra aktif olan “Şimdi kur”a tıklayacaksınız.

2. Eğer karşınıza böyle bir pencere çıkmadıysa yukarıdaki “İzin ver” işlemini tekrar yapmanız ve buraya tıklamanız gerekir.Şimdi kur dedikten sonra karşınıza şöyle bir sayfa çıkacak:

   
    

3. Firefox’u yeniden başlatın.
4. Firefox üzerinden Facebook‘a girin.
5. Arkadaşlarınıza bu sayfanın adresini mesaj olarak yollayın : http://www.ourlab.org/turkcefacebook . Böylece daha çok arkadaşınız (ve tabii benim de arkadaşlarım) facebook’a gelecek:)
    

Bundan sonra Facebook’unuz artık Türkçe! %100 değil ama yine de oldukça faydalı. Bir kaç hafta içinde bu sayfayı tekrar ziyaret edin, belki tüm çeviri tamamlanmış olur:)

Herhangi bir yerde takılırsanız sorularınız için e-mail atabilirsiniz:

turkcefacebook@ourlab.orgEğer eklentiyi kaldırmak isterseniz:

“Araçlar > Eklentiler > Facebook Turkce cevirisi > Kaldır” seçeneklerini kullanın

Facebook’a yeni bir yatırımcı

 Asya’nın en zengin iş adamı ünvanına sahip olan Hong Kong’lu Li Ka Shing, Facebook’a 60 milyon dolar yatırım yaptı. Facebook’un dünya çapında 5 milyon üyesi bulunuyor ve siteye hergün 250.000 yeni üye katılıyor.Geçtiğimiz günlerde küçük bir kısmı Microsoft’a satılan Facebook’a ikinci bir yatırımcı 60 miyon dolar ile katıldı. Hong Kong’lu Li Ka Shing, Çin’de yayın yapan Tom.com sitesinin ana hissedarı. Ödenen para karşılığında sitenin Facebook ile işbirliği yapacağı tahmin ediliyor.